17-ОҲ-прогестерон (17-Ҳидроксипрогестерон, 17-ОҲП)

Аналит 17-ОҲ-прогестероннинг қисқача тавсифи 17-ОҲ-прогестерон (17-гидроксипрогестерон) буйрак усти безлари, жинсий безлар ва плацентада ишлаб чиқариладиган стероид бўлиб, прогестерон ва 17-гидроксипрегненолоннинг метаболик ўзгаришлари маҳсулотидир. Буйрак усти безларида 17-ОҲ-прогестерон (21-гидроксилаза ва 11-бета-гидроксилаза ферментлари иштирокида) кортизолга айланади. Буйрак усти безлари ва тухумдонларда ҳам 17-ОҲ-прогестерон (17,20-лияз таъсирида) тестостерон ва эстрадиолнинг кашшофи бўлган андростенедионга айланиши мумкин. 17-ОҲ-прогестерон АCТҲга боғлиқ кунлик тебранишлар билан тавсифланади (кортизолга ўхшаш): максимал қийматлар эрталаб, минимал қийматлар кечаси аниқланади. Аёлларда тухумдонларда 17-ОҲ-прогестерон ишлаб чиқарилиши ҳайз даврида ўзгариб туради. Лутеинлаштирувчи гормон (ЛҲ) чўққисига чиқишдан бир кун олдин 17-ОҲ-прогестеронда сезиларли ўсиш кузатилади, ундан кейин циклнинг ўртасида ЛҲ чўққисига тўғри келадиган чўққи келади, шундан сўнг қисқа муддатли пасайиш кузатилади. , ундан кейин эстрадиол ва прогестерон даражалари билан боғлиқ бўлган ўсиш кузатилади. Ҳомиладорлик даврида 17-ОҲ-прогестерон миқдори ортади. 17-ОҲ-прогестерон даражаси ёшга қараб ўзгаради, юқори даражалар ҳомила даврида ва туғилгандан кейин дарҳол кузатилади (эрта туғилган чақалоқларда 17-ОҲ-прогестерон концентрацияси юқори). Ҳаётнинг биринчи ҳафтасида 17-ОҲ-прогестерон даражаси пасаяди ва болалик даврида доимий равишда паст бўлиб қолади ва балоғат ёшида аста-секин ўсиб, катталар концентрациясига этади. Укол синтезида иштирок этадиган ферментларнинг этишмаслиги (90% ҳолларда бу 21-гидроксилаза этишмовчилиги) кортизол ва алдостерон даражасининг пасайишига ва 17-ОҲ-прогестеронни ўз ичига олган оралиқ маҳсулотларнинг тўпланишига олиб келади. Қайта алоқа механизмлари орқали кортизол даражасининг пасайиши АCТҲ ишлаб чиқаришнинг кўпайишига олиб келади, бу эса ўз навбатида прекурсор молекулалари, шунингдек, андростенедион ишлаб чиқаришни кўпайишига олиб келади, чунки синтез жараёни бу томонга силжийди ("шунтланган"), блокланмаган, метаболик йўл. Тўқималарда андростенедион фаол андрогенга - тестостерон ва эстрадиолга айланади. 17-ОҲ-прогестерон (базал ва АCТҲ билан стимуляция қилинган даражалар) ни аниқлаш асосан 21-гидроксилаза этишмовчилигининг турли шаклларини ташхислаш ва туғма адренал гиперплазия (туғма адреногенитал синдром) бўлган беморларни кузатишда қўлланилади. Туғма адренал гиперплазия генетик жиҳатдан аниқланган, автосомал рецессив касаллик бўлиб, кўп ҳолларда 21-гидроксилаза ва стероидлар синтезида иштирок этадиган бошқа ферментларнинг этишмаслиги туфайли ривожланади. Фермент этишмовчилиги оғирлик даражасида фарқ қилиши мумкин. Чақалоқлик даврида туғма адренал гиперплазия билан буйрак усти безлари томонидан андрогенларнинг кўпайиши туфайли вирилизация ривожланади, бузилган алдостерон синтези тартибга солиш механизмларини фаоллаштириш орқали қисман қопланиши мумкин; Кейинчалик оғир ҳолатларда 21-гидроксилаза этишмовчилиги стероид синтезининг чуқур бузилишига олиб келади, алдостерон даражаси камаяди ва тузнинг йўқолиши потенциал ҳаёт учун хавфлидир. Катталарда кузатилган қисман фермент этишмовчилиги ирсий бўлиши мумкин, лекин у дастлаб кичик ва клиник жиҳатдан аниқ эмас ("яширин"). Фермент синтезидаги нуқсон ёшга қараб ёки патологик омиллар таъсирида ривожланиши ва туғма синдромга ўхшаш буйрак усти безларида функционал ва морфологик ўзгаришларни фаоллаштириши мумкин. Бу препубертал даврда жинсий ривожланишнинг бузилишига олиб келади ва постпубертал аёлларда ҳирсутизм, циклнинг бузилиши ва бепуштликка олиб келиши мумкин. Қонда 17-ОҲ-прогестерон даражаси қандай мақсадда аниқланади? Тадқиқот конженитал адренал гиперплазия (конженитал адреногенитал синдром) ташхисида қўлланилади.

17-ОҲ-прогестерон учун тестга тайёргарлик кўриш қоидалари Даволовчи шифокорнинг кўрсатмаларига кўра (аёлларда қон одатда циклнинг 3-5 кунида таҳлил қилиш учун олинади). Эрталаб оч қоринга, 8-14 соатлик рўза тутгандан сўнг (сув ичишингиз мумкин) қон тўплаш афзалроқдир. Тадқиқот арафасида тадқиқотдан бир соат олдин психо-эмоционал ва жисмоний стресснинг кучайиши (спорт машғулотлари), спиртли ичимликларни истеъмол қилиш ва чекишни истисно қилиш керак.

Қандай ҳолларда 17-ОҲ-прогестерон учун қон текшируви ўтказилади: конженитал буйрак усти гиперплазияси ва 21-гидроксилаза ва 11-бета-гидроксилаза этишмовчилигининг бошқа шакллари бўлган беморларни ташхислаш ва мониторинг қилиш; ҳирсутизм; аёлларда циклнинг бузилиши ва бепуштлик; адренал ўсмалар.

Тадқиқот натижаларини талқин қилиш даволовчи шифокор учун маълумотни ўз ичига олади ва ташхис эмас. Ушбу бўлимдаги маълумотлар ўз-ўзини ташхислаш ёки ўз-ўзини даволаш учун ишлатилмаслиги керак. Шифокор ушбу текширув натижалари ва бошқа манбалардан олинган керакли маълумотлардан фойдаланган ҳолда аниқ ташхис қўяди: касаллик тарихи, бошқа текширувлар натижалари ва бошқалар. 17-ОҲ-прогестерон учун тест натижаларини талқин қилиш Ўлчов бирликлари: нмол/л. Муқобил бирликлар: нг/мл. Конверсия омиллари: нг/мл х 3,03 => нмол/л. Малумот қийматлари Эркаклар: Ёш эркаклар 1 ой - 12 ой <36,81 12 ой - 11 йил <7.36 11 йил - 13 йил 0,54-9,03 13 йил - 15 йил 0,97-10,70 15 ёшдан 19 ёшгача 2.67-12.60 19 ёш ва ундан катта 0,88-6,24 Аёллар: Ёш Аёллар Изоҳ 1 ой - 12 ой <39,36 12 ой - 6 йил <8.18 6 йил - 11 йил <6.36 11 йил - 15 йил < 10,45 21-gidroksil etishmovchiligining klassik bo‘lmagan shakli diagnostikasida, tsiklning follikulyar fazasi uchun: qiymatlar >30 нмол/л ташхисни тасдиқлайди, <6 нмол/л - одатда истисно қилинади, 6-30 нмол / л қийматларида, икки марта аниқланганда, қўшимча диагностик тадқиқотлар ўтказиш тавсия этилади. 15 ёшдан 19 ёшгача 1,54 - 14,70 19 ёш ва ундан катта Фолликуляр фаза < 3.18 Овуляция 0,39 – 44,24 Лутеал фаза 0,82 -7,30 Постменопоз <2,76 Ҳомиладорлик, 3-триместр (29-36 ҳафта) 6.79 - 28.18 Кўтарилган қийматлар 21-гидроксилаза ёки 11-бета-гидроксилаза этишмовчилиги туфайли туғма адренал гиперплазия. Адренал ёки тухумдон ўсмаларининг айрим ҳолатлари. Эслатма. Шуни ҳисобга олиш керакки, 17-ОҲ-прогестерон прогестероннинг метаболитларидан бири бўлиб, прогестерон препаратларини қўллаш пайтида унинг концентрацияси аслида маълум даражада ошиши мумкин. Қийматларни пасайтириш Аддисон касаллиги. Эркакларда псевдоҳермафродитизм (11-бета-гидроксилаза этишмовчилиги).