Фаол Vitamin Б12, Ҳолотранскобаламин (Фаол-Б12, Ҳолотранскобаламин)

Vitamin Б12 (кобаламин) сувда ерийдиган vitamin бўлиб, асаб тизимининг ишлаши ва қон ҳужайралари ривожланишида муҳим рол ўйнайди. Vitamin Б12 таркибида кобалт ва сияноген мавжуд бўлиб, координацион комплекс ҳосил қилади. Тўқималарда кобаламиннинг турли шакллари коензимлар вазифасини бажаради. Б12 витамини метаболик жараёнларда муҳим рол ўйнайди, оқсил, ёг ъ ва углевод алмашинувида иштирок етади. Инсон танасида Б12 витамини ичак микрофлораси томонидан жуда оз миқдорда синтезланади. Сиянкобаламиннинг асосий манбаи ҳайвонот маҳсулотлари (озиқ-овқат хамиртурушлари, сут, гўшт, жигар, буйраклар, балиқ, тухум сариғи). Б12 витамини ҳақида гапирганда, сиянокобаламин назарда тутилади, чунки у танага шу шаклда киради. Кейинчалик сиянокобаламин метилкобаламин ва аденосилкобаламин, метаболик жараёнлар учун зарур бўлган коензимларга айланади. Аёллар сутида Б12 витамини метилкобаламин шаклида мавжуд. Кобаламин етишмовчилиги тезда қон зардобида ҳомосистеин концентрациясининг ошишига олиб келади, бу ситотоксик таъсирга ега ва юрак-қон томир касалликларини ривожланиш хавфини оширади. Ҳомосистеин танадаги Б12 витаминининг ҳолатини аниқлаш учун енг яхши маркерлардан бири бўлиб хизмат қилади. Шу билан бирга, ҳомосистеин даражасининг ошиши фолий кислотаси, Б6 витамини, буйрак етишмовчилиги, ҳипотироидизм ва бошқалар билан оғриган беморларда ҳам қайд етилади. Шуни таъкидлаш керакки, қондаги Б12 витамини, фолий кислотаси ва ҳомосистеин бир-бирига боғлиқ ва кобаламин таркибининг пасайиши белгиси сифатида ҳаракат қилиши мумкин. Бироқ, Б12 витамини концентрациясининг пасайишининг енг ерта ва енг аниқ кўрсаткичи ҳолотранскобаламин даражасининг пасайиши ҳисобланади. Б12 витамини етишмовчилиги танага камайиши билан ривожланиши учун кўп вақт талаб етилади: тахминан 5-6 йил. Унинг етишмаслиги билан суяк илиги, оғиз бўшлиғи, тил ва ошқозон-ичак трактининг тез бўлинадиган ҳужайраларида енг аниқ ўзгаришлар кузатилади, бу гематопоезнинг бузилишига, глоссит, стоматит ва ичак малабсорбциясига олиб келади. Б12 витамини етишмовчилиги билан макроситик анемия ривожланади, гематопоез жараёнлари бузилади (хусусан, қизил қон ҳужайраларининг бўлиниши ва етуклиги), қондаги қизил қон таначалари сони камаяди ва уларнинг ўртача ҳажми ошади, нейтрофил гиперсегментацияси ривожланади, панситопения пайдо бўлади. Фаол vitamin Б12 етишмаслигига нима олиб келиши мумкин Б12 витамини метаболизмининг бузилиши Б12 витаминини коензимга айлантириш учун зарур бўлган ферментларда генетик жиҳатдан аниқланган нуқсон ёки плазма ташувчиси оқсилининг паст даражаси билан оғриган чақалоқларда кузатилади. Бундай ҳолда ривожланадиган мегалобластик анемия ҳаётнинг биринчи ҳафталарида ёки ойларида ўзини намоён қилади ва қондаги Б12 витаминининг normal ёки бироз пасайиши билан тавсифланади. Аксинча, малабсорбция натижасида ривожланадиган анемия ҳар доим Б12 витаминининг паст даражасини кўрсатади. сиянокобаламин етишмовчилиги кўпинча қарияларда ривожланади, бу неврологик касалликлар билан намоён бўлади.

Фаол Б12 витамини бўйича тадқиқотга тайёргарлик кўриш қоидалари Қонни охирги овқатдан кейин 4 соатдан кечиктирмасдан олиш тавсия етилади.

Қайси ҳолларда фаол vitamin Б12, Ҳолотранскобаламин (фаол-Б12, Ҳолотранскобаламин) таҳлил қилинади: анемиянинг ерта ва дифференциал диагностикаси, шу жумладан макроситозсиз; қон зардобида умумий Б12 нинг normal консентрациясида Б12 етишмовчилиги белгилари; сурункали яллиғланиш касалликлари ва ингичка ичакнинг анатомик нуқсонлари, атрофик гастрит; Б12 витамини етишмаслигининг туғма шакллари диагностикаси; гиперҳомоцистеинемия; метилмалоник ацидурия; қаттиқ vegetarian диетаси билан вазиятни назорат қилиш.

Тадқиқот натижаларининг талқини даволовчи шифокор учун маълумотларни ўз ичига олади ва ташхис емас. Ушбу бўлимдаги маълумотлар ўз-ўзини ташхислаш ва ўз-ўзини даволаш учун ишлатилиши мумкин емас. Тўғри ташхисни шифокор ушбу текширув натижалари ва бошқа манбалардан керакли маълумотлардан фойдаланган ҳолда қўяди: анамнез, бошқа текширувлар натижалари ва бошқалар. Ўлчов бирликлари: пмол/л. Аниқлаш чегаралари: 5.0-256.0 пмол/л. Малумот қийматлари: Yoshi РЗ, пмол / л 1-7 ёшда 27,0-241,0 8 ёшдан ошган болалар ва катталар 25,0-165,0 Фаол vitamin Б12 бўйича тадқиқот натижаларини талқин қилиш Қийматларни пасайтириш Организмда Б12 витаминини етарли даражада истеъмол қилмаслик Қаттиқ vegetarian диетаси. Аёллар сутида vitamin миқдори паст (чақалоқларда мегалобластик анемия сабаби). Алкоголизм. Кобаламинларнинг емиши бузилган Малабсорбция синдроми (celiac касаллиги, sprue). Ошқозон-ичак трактининг турли қисмларини (ошқозон, ингичка ичак) резекция қилиш. Сурункали яллиғланиш касалликлари ва ингичка ичакнинг анатомик нуқсонлари, атрофик гастрит. Паразитар инфестациялар (айниқса, кенг тасмасимон чувалчанг – дифиллоботриоз сабаб бўлган). Addison-Биермер касаллиги (зарарли анемия - ички қалъа омилининг етишмаслиги). Алцгеймер касаллиги. Кобаламин метаболизмининг туғма касалликлари Оротик ва метилмалоник ацидурия. Транскобаламин етишмовчилиги. Иммерслунд-Гресбек синдроми(ичак девори орқали Б12 витаминининг туғма бузилиши, протеинурия билан бирга). Фолик кислота етишмаслиги. Дори-дармонларни қабул қилиш: антибиотиклар, антиконвулсанлар (фенобарбитал, фенитоин), холестирамин, оғиз контрацептивлари, ранитидин, симетидин, metformin, триамтерен. Б12 танқислиги анемиясини ерта ташхислаш, даволанишни ўз вақтида бошлаш ва анемия бартараф етилгандан кейин етарли кузатув беморнинг ёшидан қатъи назар, қулай прогнозни таъминлайди.